وقتی نوبت انتخاب هدیه به کودک می‌رسد

وقتی دکتر دریادار از تربیت می‌پرسد، خانم سعادت خاطره‌ای از روز مادر تعریف می‌کند. در کودکی، پدر هدیه را می‌خرید و به او می‌داد تا به مادر تقدیم کند. سهم او تبریک گفتن و شریک شدن در خوشحالی مادر بود؛ لازم نبود دربارهٔ خرید تصمیم بگیرد.

یک سال پدر انتخاب هدیه را به خانم سعادت سپرد. او را تا مقابل فروشگاه برد و از او خواست به لباس‌ها و رنگ‌های دلخواه مادر فکر کند. حالا چیزهایی که از سلیقهٔ مادر می‌دانست، به کار خرید می‌آمد. هدیه را برای مادر می‌خرید و باید چیزی انتخاب می‌کرد که او دوست داشته باشد.

خانم سعادت دشواری ابتدای این تجربه را هم به یاد می‌آورد: ترسیده بود و می‌گفت خرید را بلد نیست. پدر پیش‌تر با فروشنده صحبت کرده و پرداخت هزینه را بر عهده گرفته بود؛ انتخاب لباس بخشی از کار بود که به کودک سپرده بود. خانم سعادت در ادامه، برای یادگیری از تجربه حد قائل می‌شود و موقعیت‌های خطرناک را کنار می‌گذارد. حد و همراهی این تجربه برای تکرار شدن در موقعیتی دیگر باید دوباره روشن شوند: کاری که به کودک سپرده می‌شود چیست و اگر آماده نباشد، چگونه می‌تواند کمک بگیرد؟ این پرسشِ تحریریه را نمی‌توان فقط با نتیجهٔ خوبِ خرید پاسخ داد.

مادر از لباس خوشش آمد. خانم سعادت این اتفاق را نمونه‌ای از آموختن در جریان زندگی می‌داند؛ تجربه‌ای که هنگام وقوع، نام درس یا آموزش روی آن نبوده است. در این خاطره، دقت به سلیقهٔ مادر به تصمیمی واقعی می‌رسد. حاصل انتخاب هم برای کودک قابل دیدن است: لباسی که مادر آن را می‌پسندد.

در انتخاب هدیه، دو سلیقه به هم می‌رسند: سلیقهٔ کسی که انتخاب می‌کند و سلیقهٔ کسی که قرار است آن را بگیرد. راهنمایی پدر، در این خاطره توجه را به دومی می‌برد. پدر از او می‌خواهد رنگ‌ها و لباس‌های مادر را به یاد بیاورد؛ انتخاب هدیه باید به شناخت او از گیرنده تکیه کند. چنین انتخابی به نشانه‌هایی تکیه دارد که از یک آدم نزدیک دیده‌ایم؛ نزدیکی، دانستن همهٔ خواسته‌های او را تضمین نمی‌کند. پرسیدن دربارهٔ سلیقه نیز راهی برای کامل‌تر کردن این شناخت است.

در این خاطره، هدیه فقط چیزی نیست که به دست مادر می‌رسد؛ نتیجهٔ توجه به پسند اوست. خانم سعادت با انتخاب خودش در شادی روز مادر سهم پیدا می‌کند. برای ما نیز پرسشی از دل همین جزئیات می‌ماند: وقتی برای کسی چیزی انتخاب می‌کنیم، چه اندازه از خواستهٔ او خبر داریم و چه اندازه سلیقهٔ خودمان را به جای آن می‌گذاریم؟