دکتر دریادارکودکی، روایت و تجربهٔ انسانی

نوشته‌ها

از کلاس هنری کودک چه انتظاری داریم؟

تحریریهٔ دی‌تاک

قاب دونفره از گفت‌وگوی دی‌تاک با مریم سعادت
کودکی، تربیت و نمایش عروسکی | گفت‌وگو با خانم سعادت
فهرست و اندازهٔ متن

خانم سعادت در بخش پایانی دی‌تاک از انتظار والدین برای دیدن حاصل فعالیت هنری فرزندشان می‌گوید و مثال نمرهٔ درسی را پیش می‌کشد؛ نشانه‌ای که تغییرش برای خانواده روشن است. اما در یک فعالیت نمایشی، آنچه روی صحنه دیده می‌شود با همهٔ آنچه کودک در تمرین تجربه کرده یکسان نیست. از همین فاصله می‌توان به پرسش مقاله رسید: وقتی می‌خواهیم نتیجهٔ کلاس هنر را ببینیم، دنبال چه چیزی هستیم؟

در تجربهٔ کار نمایشی که در گفت‌وگو مطرح می‌شود، بچه‌ها از راه متن با موقعیت‌ها و نقش‌ها روبه‌رو می‌شوند. این جزئیات، خودِ فعالیت هنری را به بحث برمی‌گرداند: سروکار داشتن با داستان و نقش، پیش از آنکه دربارهٔ فایدهٔ دورترش داوری کنیم. شنیدنِ آنچه کودک مایل است از تمرین تعریف کند می‌تواند چیزی از تجربه‌اش روشن کند، اما لذتِ بازی و ساختن هم به توضیحِ هرروزه نیاز ندارد.

پرسشِ نتیجه همچنان برای خانواده معتبر است. اگر کلاس قرار است فنی بیاموزد یا نمایشی آماده کند، می‌توان دربارهٔ همان کار و شیوهٔ تمرین پرسید. اگر وعده‌اش تغییر در زندگیِ بیرون از کلاس است، یک اجرای خوب برای اثبات آن کافی نیست. این تفکیک، برداشت تحریریه برای روشن کردنِ انتظارهاست؛ نام هنر به‌تنهایی تضمین‌کنندهٔ هیچ وعده‌ای نیست.

خانم سعادت از آزمون‌های بازیگری‌ای یاد می‌کند که در آن‌ها بعضی والدین از کودک می‌خواستند کارهایی انجام بدهد تا استعدادش را نشان دهد. او این مواجهه‌ها را دشوار و دردناک به یاد می‌آورد. در ادامه، از جذابیت تصویر بیرونی بازیگری برای خانواده‌ها و واقعیت‌های کمتر دیده‌شدهٔ این حرفه می‌گوید. در خوانش تحریریه، سهم بزرگسال این است که انتظار حرفه‌ای خود را از علاقهٔ فعلی کودک جدا کند و برای ندانستن، نخواستن یا تغییر نظر او جا بگذارد. علاقه به یک کلاس هنری، لزوماً به معنای انتخاب بازیگری به‌عنوان شغل آینده نیست.

خانم سعادت در پایان از دشواری پرداخت هزینهٔ کلاس‌ها می‌گوید و آرزو می‌کند برای خود والدین هم فرصتی باشد تا خواسته‌های فرزندشان و راه‌های ارتباط با او را بهتر بشناسند. در ادامهٔ این حرف، می‌توان انتظار خانواده برای دانستنِ نتیجه را هم جدی گرفت: وقت و هزینه واقعی‌اند. از برگزارکننده می‌توان پرسید در کلاس چه می‌گذرد و چه وعده‌ای می‌دهد؛ در خانواده نیز علاقهٔ کودک و امکانات موجود هر دو در تصمیم حضور دارند. نرفتن به کلاس، به‌خودی‌خود نشانهٔ کم‌توجهی نیست و حلِ محدودیت مالی هم بر عهدهٔ کودک نمی‌افتد.

شاید روشن‌ترین نتیجهٔ این گفت‌وگو، دقیق‌تر شدنِ انتظار خودِ ما باشد. از کلاس می‌توان دربارهٔ کاری که انجام می‌دهد پاسخ خواست؛ از کودک لازم نیست هر بار گزارشی از فایدهٔ آن گرفت. اجرای روی صحنه می‌تواند مهم و تماشایی باشد، و تجربهٔ تمرین هم چیزی داشته باشد که در آن اجرا دیده نمی‌شود. برای دیدنِ هنر در زندگی کودک، جا برای هر دو لازم است.

مطالب مرتبط

کلاس هنری کودک و انتظار خانواده | خانم سعادت در دی‌تاک — دکتر دریادار