مخاطب کودک را پشت مخاطب بزرگسال پنهان نکنیم
تحریریهٔ دیتاک
اثر را برای چه کسی میسازیم؟
در گفتوگو با احترام برومند، مخاطب کودک در رسانه و هنر مطرح میشود. از این بحث میتوان پرسشی مستقل ساخت: وقتی اثری را کودکانه مینامیم، دربارهٔ حضور کودک در داستان حرف میزنیم، ظاهر شاد آن یا تجربهای که برای مخاطب کودک ساخته شده است؟ این سه الزاماً یکسان نیستند.
ممکن است بزرگسال با یک شوخی، خاطره یا نام آشنا ارتباط بگیرد، در حالی که کودک به بخش دیگری توجه کند یا بعضی اشارهها را نشناسد. این احتمال، دلیل بیارزشدانستن مخاطب بزرگسال نیست؛ یادآوری میکند رضایت او جای تجربهٔ کودک را پر نمیکند.
از عنوان به خود تجربه برویم
در یک مثال فرضی، برنامهای رنگارنگ است و شخصیت کودک دارد، اما مسئله و زبان اصلی آن برای بزرگسال طراحی شدهاند. پیش از انتخاب میتوان دربارهٔ موقعیتهای داستان، شدت بعضی صحنهها و نوع مشارکتی که از کودک انتظار میرود پرسید. هیچیک از این پرسشها بهتنهایی رتبهبندی سنی معتبر تولید نمیکند.
همچنین حضور مخاطب کودک نباید فقط به معنای نشستن و تأییدکردن پیام بزرگتر باشد. ممکن است اثر برای پرسش، تخیل یا دیدن یک موقعیت از زاویهای دیگر جا باز کند؛ بیآنکه در پایان از همهٔ کودکان پاسخ واحدی بخواهد.
معیار تحریریه
این یادداشت از روایت مهمان دربارهٔ مخاطب الهام گرفته و دربارهٔ وضعیت همهٔ آثار یا نیت سازندگان حکم نمیدهد. پیشنهاد آن روشن است: هنگام معرفی محتوا، دقیق بگوییم چه چیزی را توصیف میکنیم. «با حضور کودک»، «دربارهٔ کودکی» و «برای مخاطب کودک» را بیدلیل به جای هم ننشانیم.