برای یادگیری، جای وقت بیبرنامه هم بگذاریم
تحریریهٔ دیتاک
زمانی که از پیش پر نشده است
احترام برومند در مرور کودکی و زمانهای غیرکلاسی، به تجربههایی اشاره میکند که تمام شکل آنها از پیش تعیین نشده بوده است. این خاطره فرصتی برای فکرکردن به برنامهٔ امروز میدهد: آیا هر بخش روز باید هدف و محصول مشخص بزرگسالانه داشته باشد؟
وقت بیبرنامه در این یادداشت به معنای نبود مراقبت، محرومیت از امکانات یا تنها گذاشتن کودک نیست. منظور، زمانی است که در محدودهٔ امن و ممکن، جزئیاتی از انتخاب و ادامهٔ کار برای خود او باز میماند.
میان ساختار و امکان تجربه
در یک مثال فرضی، پس از چند فعالیت مشخص، زمانی برای انتخاب بازی یا ادامهٔ یک کار نیمهتمام باقی میماند. بزرگسال ممکن است ابزار ساده و حد لازم را فراهم کند، بدون اینکه موضوع و نتیجهٔ همهٔ کار را تعیین کند. کودک نیز لازم نیست در این زمان حتماً خلاق، مولد یا آرام به نظر برسد تا فرصت او باارزش شمرده شود.
این مثال، توصیه به لغو کلاسها یا برنامهٔ یکسان تعطیلات نیست. خانوادهها دربارهٔ مراقبت، کار و دسترسی به فضا محدودیتهای متفاوتی دارند. طرح یک تصویر آرمانی نباید بار تازهای از تقصیر روی آنها بگذارد.
چه چیزی در برنامه جا نمیشود؟
میتوان از برنامهٔ موجود شروع کرد و پرسید: کدام بخش روز، هنوز به تصمیم کودک پاسخ میدهد؟ آیا فرصتی برای برگشتن به یک علاقه یا صرفاً مکث وجود دارد؟ این پرسش از خاطرهٔ مهمان به زندگی امروز پل میزند، بدون آنکه گذشته را نسخهٔ آمادهٔ حال بداند یا از یک روایت، اثر علمی قطعی استخراج کند.